دانشگاه آزاد: استفاده هوش مصنوعی در امتحان دانشگاه آزاد بلامانع است … !
این یک تحول آموزشی است یا رسمیت دادن به تقلب؟
تصمیم اخیر درباره مجاز بودن استفاده از تلفن همراه و هوش مصنوعی در برخی امتحانات دکتری، بیش از آنکه نشانه یک تحول علمی باشد، این پرسش را مطرح میکند که آیا نظام آموزش عالی در برابر هوش مصنوعی تسلیم شده است؟
سالها به دانشجویان گفته شد که تلفن همراه در جلسه امتحان ممنوع است، چون امتحان باید توانایی واقعی فرد را بسنجد. اما امروز همان دانشگاه اعلام میکند که دانشجو میتواند با موبایل و هوش مصنوعی وارد جلسه آزمون شود.
این یک تناقض بزرگ است.
اگر قرار باشد پاسخ سؤالها را هوش مصنوعی تولید کند، دانشگاه دقیقاً چه چیزی را ارزیابی میکند؟ دانش؟ قدرت تحلیل؟ یا فقط مهارت استفاده از یک ابزار؟
واقعیت تلخ این است که مسئله، هوش مصنوعی نیست؛ مسئله، فرسودگی نظام ارزیابی دانشگاهی است.
بهجای آنکه شیوه آزمونها متناسب با عصر هوش مصنوعی بازطراحی شود، سادهترین راه انتخاب شده است؛ اجازه استفاده از ابزار، بدون اصلاح ساختار سنجش.
این یعنی پاک کردن صورتمسئله، نه حل آن.
دانشگاهی که نتواند میان «فکر کردن» و «کپی کردن پاسخ» مرز روشنی تعریف کند، بهتدریج مهمترین سرمایه خود یعنی اعتماد علمی را از دست خواهد داد.
اگر امروز از دانشجو نخواهیم که استدلال کند، تحلیل کند و از ایده خود دفاع کند، فردا چگونه انتظار داریم پژوهشگر، مدیر، مهندس یا تصمیمساز توانمندی تربیت شود؟
هوش مصنوعی قرار نیست جای انسان را بگیرد؛ اما اگر دانشگاه نقش خود را در آموزش تفکر از دست بدهد، این خطر وجود دارد که ابزار، جایگزین توانایی شود.
هشدار نخبگانی
انجمن ملی نخبگان ایران معتقد است که آینده آموزش عالی با ممنوع کردن هوش مصنوعی ساخته نمیشود، اما با عادیسازی استفاده از آن، بدون اصلاح نظام ارزیابی نیز آیندهای قابل دفاع نخواهد داشت.
اگر امروز آزمونها بر پایه تفکر، تحلیل، خلاقیت و حل مسئله بازطراحی نشوند، فردا جامعه با نسلی از فارغالتحصیلان روبهرو خواهد شد که مدرک دارند، اما درباره میزان توانایی علمی آنان پرسشهای جدی وجود خواهد داشت.
توصیه انجمن ملی نخبگان ایران این است که پیش از هر تصمیم شتابزده، استانداردهای ملی ارزیابی در عصر هوش مصنوعی تدوین شود؛ زیرا اعتبار دانشگاهها، سرمایه علمی کشور و اعتماد عمومی، نباید قربانی هیجان فناوری شوند.