کارآفرین نخبه؛ ترکیبی از دانش، تجربه و تأثیرگذاری اجتماعی
در سال‌های اخیر، مفهوم کارآفرین نخبه جایگاه ویژه‌ای در ادبیات اقتصادی و اجتماعی ایران پیدا کرده است. کارآفرین نخبه به فردی گفته می‌شود که علاوه بر برخورداری از دانش تخصصی و تحصیلات تکمیلی، توانسته این دانش را به کسب‌وکارهای واقعی، اشتغال‌زایی و ارزش‌آفرینی اجتماعی تبدیل کند. برخلاف کارآفرینان معمولی که صرفاً بر سودآوری تمرکز دارند، کارآفرین نخبه معمولاً دغدغه‌هایی فراتر از منافع شخصی دارد؛ از جمله حمایت از نسل جوان، توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد بستر رشد برای متخصصان تازه‌کار.
یکی از چهره‌هایی که در این سال‌ها با عنوان کارآفرین نخبه در فضای رسانه‌ای و علمی کشور مطرح شده، دکتر ابوذر شهپری است.
دکتر ابوذر شهپری کیست؟
دکتر ابوذر شهپری دارای دکترای تخصصی مدیریت بازرگانی با گرایش مدیریت جامع کسب‌وکار و همچنین دکترای مهندسی عمران با گرایش مدیریت ساخت است. ترکیب این دو حوزه تخصصی -مدیریت کسب‌وکار از یک سو و مهندسی و مدیریت پروژه از سوی دیگر- به ایشان این امکان را داده که هم‌زمان در عرصه‌های علمی، اجرایی و سازمانی فعالیت کند.
بر اساس معرفی‌های منتشرشده، دکتر شهپری در نهادهای علمی و صنفی متعددی مسئولیت داشته است، از جمله:
- ریاست انجمن مراکز دانش‌بنیان و نخبگان ایران
- ریاست انجمن نخبگان و مخترعین ایران
- عضویت در انجمن اقتصاددانان ایران
- فعالیت به‌عنوان نویسنده در حوزه‌های اقتصاد، مدیریت شهری و آمایش سرزمین
این سوابق نشان می‌دهد که فعالیت ایشان صرفاً محدود به یک کسب‌وکار خاص نبوده، بلکه در سطحی گسترده‌تر، حول محور شبکه‌سازی میان نخبگان، شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای علمی کشور شکل گرفته است.
کارآفرینی در حوزه انبوه‌سازی و حمایت از نخبگان
یکی از حوزه‌های اصلی فعالیت اقتصادی دکتر ابوذر شهپری، صنعت انبوه‌سازی است. ایشان بنیان‌گذار و رئیس مجموعه شرکت انبوه‌سازان مهرآفرین است و همچنین به‌عنوان بنیان‌گذار هلدینگ بیم (BIM) شناخته می‌شود؛ مجموعه‌ای که فعالیت خود را بر پایه علم، فناوری و مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) بنا نهاده و در اجرای پروژه‌های مسکونی، تجاری و اداری فعالیت داشته است. در کنار این دو مجموعه، شرکت توسعه تجاری بیم نیز به‌عنوان یکی دیگر از زیرمجموعه‌های فعالیت اقتصادی ایشان در حوزه‌های تجاری و سرمایه‌گذاری معرفی شده است.
ایشان در کنار فعالیت‌های اجرایی خود، بر نقش هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در آینده صنعت ساختمان و معماری نیز تأکید داشته و از این فناوری‌ها به‌عنوان ابزاری برای ارتقای کیفیت پروژه‌های عمرانی یاد کرده است.
در کنار این فعالیت‌ها، محور اصلی و مشخصه بارز کارنامه دکتر شهپری، حمایت از نخبگان و نسل جوان است. ایشان بارها در سخنرانی‌ها و یادداشت‌های خود بر این نکته تأکید کرده‌اند که آینده اقتصاد مقاومتی کشور بدون مشارکت فعال نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان امکان‌پذیر نیست و باید نسل جدیدی از کارآفرینان علمی تربیت شود؛ کارآفرینانی که نه‌تنها به دنبال درآمدزایی، بلکه به دنبال حل چالش‌های ملی هستند.
چرا دکتر ابوذر شهپری را می‌توان نمونه‌ای از کارآفرین نخبه دانست؟
با نگاهی به فعالیت‌های دکتر شهپری می‌توان چند ویژگی کلیدی کارآفرین نخبه را در ایشان مشاهده کرد:
۱. تخصص علمی چندلایه دارا بودن دکترای تخصصی هم‌زمان در حوزه مدیریت بازرگانی و مهندسی عمران، نشان‌دهنده رویکردی بین‌رشته‌ای است که کمتر در میان کارآفرینان معمول دیده می‌شود.
۲. فعالیت هم‌زمان در چند بستر تخصصی مدیریت هم‌زمان شرکت انبوه‌سازان مهرآفرین، هلدینگ بیم و شرکت توسعه تجاری بیم از یک سو، و ریاست بر نهادهای علمی و صنفی مرتبط با نخبگان از سوی دیگر، نشان‌دهنده گستردگی حوزه فعالیت ایشان است.
۳. تمرکز بر نسل جوان و اشتغال تخصصی یکی از دغدغه‌های محوری در گفتمان دکتر شهپری، ایجاد فرصت برای ورود متخصصان جوان به بازار کار واقعی و کاهش فاصله میان دانشگاه و صنعت است؛ موضوعی که در شرایط اقتصادی امروز ایران اهمیت ویژه‌ای دارد.
۴. نقش‌آفرینی در سیاست‌گذاری علمی از طریق ریاست انجمن‌های تخصصی، دکتر شهپری در فضای گفتمان‌سازی پیرامون جایگاه شرکت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد کشور نیز نقش داشته است.
کارآفرین نخبه و آینده اقتصاد دانش‌بنیان ایران
الگوی کارآفرین نخبه، مانند آنچه در کارنامه دکتر ابوذر شهپری دیده می‌شود، نمونه‌ای از مسیری است که می‌تواند به توسعه اقتصاد دانش‌بنیان کشور کمک کند. تجربه کشورهایی مانند کره جنوبی، چین و آلمان نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری هدفمند بر شرکت‌های فناور و حمایت از نیروی متخصص جوان، مسیر گذار از اقتصاد وابسته به صنعت به اقتصادی پویا و مستقل را هموار می‌کند. کارآفرینانی که در ایران این مسیر را دنبال می‌کنند، نقش مهمی در تحقق این هدف ایفا خواهند کرد.
مفهوم کارآفرین نخبه فراتر از موفقیت مالی صرف است؛ این عنوان به کسانی تعلق می‌گیرد که دانش تخصصی، تجربه اجرایی و دغدغه اجتماعی را در کنار هم قرار می‌دهند تا هم به توسعه کسب‌وکار خود بپردازند و هم مسیر رشد را برای دیگران هموار کنند. دکتر ابوذر شهپری با مالکیت و مدیریت مجموعه‌هایی نظیر شرکت انبوه‌سازان مهرآفرین، هلدینگ بیم و شرکت توسعه تجاری بیم، در کنار ریاست بر نهادهای علمی مرتبط با نخبگان از جمله انجمن نخبگان و مخترعین ایران و انجمن مراکز دانش‌بنیان و نخبگان ایران، و تأکید مستمر بر حمایت از نسل جوان متخصص، یکی از نمونه‌های این الگو در فضای اقتصادی و علمی ایران به شمار می‌رود.