اینترنت؛ ابزار زندگی مردم، نه امتیاز ویژه برای خواص
اظهارنظر اخیر یکی از نمایندگان مجلس (علی یزدیخواه) درباره «به صلاح نبودن دسترسی عموم مردم به اینترنت جهانی» و اینکه «۹۰ درصد مردم مشکل عمدهای با قطعی اینترنت ندارند»، فقط یک جمله سیاسی نیست؛ بلکه نشانهای نگرانکننده از فاصله عمیق بخشی از تصمیمگیران با واقعیت زندگی مردم ایران در سال ۲۰۲۶ است.
امروز اینترنت دیگر یک ابزار لوکس یا سرگرمی نیست. اینترنت زیرساخت اصلی آموزش، اقتصاد، اشتغال، تجارت، ارتباطات، تولید محتوا، پژوهش علمی، صادرات خدمات، بازاریابی، گردش مالی و حتی معیشت میلیونها ایرانی است. وقتی دسترسی آزاد و پایدار به اینترنت محدود میشود، در واقع مسیر رشد اقتصادی، فرصتهای شغلی و آینده نسل جوان نیز محدود میشود.
چگونه میتوان در کشوری که هزاران برنامهنویس، طراح، مترجم، مدرس آنلاین، تولیدکننده محتوا، فریلنسر، استارتاپ و کسبوکار دیجیتال به ارتباطات بینالمللی وابستهاند، چنین ساده از کنار این مسئله عبور کرد و گفت «اکثر مردم مشکلی ندارند»؟
مسئله فقط اینترنت نیست؛ مسئله نوع نگاه به مردم است.
وقتی دسترسی آزاد به دانش، ارتباطات جهانی و بازارهای بینالمللی تبدیل به «امتیاز ویژه» برای گروهی خاص تحت عنوان «اینترنت پرو» میشود، عملاً نوعی تبعیض دیجیتال شکل میگیرد؛ تبعیضی که در آن، بخشی از جامعه به منابع جهانی متصلاند و بخش دیگر باید با محدودیت، کندی و انسداد زندگی کنند.
در جهان امروز، کشورها برای جذب نخبگان، توسعه اقتصاد دیجیتال و افزایش سهم خود از بازار فناوری رقابت میکنند. بسیاری از اقتصادهای نوظهور، اینترنت آزاد را نه تهدید، بلکه موتور رشد اقتصادی و علمی میدانند. در چنین شرایطی، محدودسازی ارتباطات نهتنها کمکی به حل بحرانهای کشور نمیکند، بلکه مهاجرت نخبگان، فرار سرمایه انسانی و ناامیدی اجتماعی را تشدید خواهد کرد.
نسلی که امروز با اینترنت رشد کرده، جهان را دیده، مهارت جهانی آموخته و اقتصاد دیجیتال را فهمیده است، دیگر با نسخههای محدودکننده دهههای گذشته قانع نمیشود. نمیتوان از جوان ایرانی انتظار داشت در رقابت جهانی حضور داشته باشد، اما همزمان ابزار حضور او در جهان را محدود کرد.
واقعیت این است که بسیاری از مسئولانی که امروز درباره اینترنت تصمیم میگیرند، نه تجربه زیسته اقتصاد دیجیتال را دارند، نه درک دقیقی از آینده مشاغل و نه شناختی واقعی از سبک زندگی نسل جدید. نتیجه چنین شکافی، تصمیماتی میشود که هزینه آن را مردم، کارآفرینان، دانشجویان و فعالان اقتصادی پرداخت میکنند.
انجمن ملی نخبگان ایران معتقد است دسترسی آزاد، پایدار و باکیفیت به اینترنت بینالمللی، یک ضرورت توسعهای و از حقوق پایه شهروندی در عصر جدید است؛ نه امتیازی محدود برای گروهی خاص.
اگر قرار است ایران در آینده سهمی از اقتصاد جهانی، فناوریهای نو، هوش مصنوعی، آموزش مدرن و بازارهای بینالمللی داشته باشد، مسیر آن از انسداد و محدودسازی عبور نمیکند. هیچ کشوری با قطع ارتباط جامعه خود با جهان، به توسعه پایدار نرسیده است.
امروز بیش از هر زمان دیگری، کشور به تصمیمگیرانی نیاز دارد که واقعیت جامعه، اقتصاد دیجیتال و آینده جهان را درک کنند؛ نه کسانی که هنوز این را مسئلهای تزئینی یا تهدیدی برای عموم مردم میدانند.
مردم ایران، بهویژه نسل جوان، سزاوار فرصت، ارتباط، رشد و حضور برابر در جهان هستند؛ نه زندگی در پشت دیوارهای دیجیتال.
در پایان، انجمن ملی نخبگان ایران هشدار میدهد که ادامه نگاه محدودکننده به اینترنت، فقط یک سیاست ارتباطی نیست؛ بلکه تصمیمی مستقیم علیه آینده اقتصادی، علمی و اجتماعی کشور است.